Báo Đại Đoàn Kết: 'Rác văn hóa' từ tên bài hát

Share:

Thời gian gần đây xuất hiện nhiều bài hát mới như 'Nắng cực', 'Như cái lò', 'Xếp hình', 'Thu dẩm', 'Như lời đồn'… gây nhiều phản ứng trái chiều trong dư luận. Một số nhạc sĩ cho rằng, những bài hát đó không chỉ phản cảm mà còn 'đầu độc' người nghe. Xu hướng đặt tên bài hát và sáng tác những ca khúc kiểu này nếu không có sự căn chỉnh sẽ trở thành những 'rác văn hóa', thậm chí 'thảm họa văn hóa'.

Bài viết này thuộc danh mục:✅ Âm nhạc, được chúng tôi tổng hợp từ báo Đại Đoàn Kết, nguồn bài: http://daidoanket.vn/giai-tri/rac-van-hoa-tu-ten-bai-hat-tintuc421748

1. Trào lưu đặt tên bài hát gợi tò mò, suy đoán của một số nhạc sĩ trẻ hiện nay đang là chủ đề gây tranh cãi không chỉ với người nghe mà cả những người làm nghề. Những cái tên được đặt một cách đầy ngụ ý, chơi chữ kiểu lập lờ, khi bị nói lái, nói ngược sẽ mang những ý nghĩa thô tục, thiếu văn hóa… Tiêu biểu phải kể tới những tựa đề: “Như lời đồn” (sáng tác Khắc Hưng ), “Nắng cực” (Phạm Toàn Thắng), “Xếp hình” (Tăng Nhật Tuệ)… Trớ trêu hơn, nội dung bài hát không ăn nhập, cũng chẳng liên quan gì đến tựa đề bài hát.

Còn ở nhiều bai rap, xuất hiện những từ ngữ khó chấp nhận, ví dụ như: mày - tao, đồ chó, lũ khốn... Các ca khúc này được các hot boy, hot girl dựng MV tung lên mạng trực tuyến, với những cảnh quay nhấn nhá, trang phục mát mẻ, góc quay nhấn nhá nên đã nhanh chóng thu hút được một bộ phận giới trẻ đón nhận. Đơn cử như MV ca khúc “Như lời đồn” do Bảo Anh thể hiện đã có tới trên 11.552.000 lượt xem.

Tuy nhiên, nhiều khán giả đã bày tỏ sự phản ứng, khó chịu trước xu hướng sáng tác này. “Phải chăng một số người được cho là nhạc sĩ trẻ đang đầu độc thế hệ trẻ bằng những ca khúc với tiêu đề dung tục, phản cảm như thế”- một khán giả bình luận. Một bình luận khác cũng nhận được nhiều sự đồng tình, khi khán giả này cho rằng, những sáng tác gây phản cảm ngay từ cái tiêu đề như thế vì sao vẫn được phổ biến rộng rãi? Vì sao các cơ quan quản lý văn hóa không có những biện pháp xử lý? Thậm chí, vai trò của những hội chuyên ngành ở đâu khi không lên tiếng để tránh gây ra những thứ “rác văn hóa”?

Trước ý kiến phản ứng từ dư luận, các tác giả và ca sĩ thể hiện bài hát đó lại biện minh do khán giả suy diễn chứ họ không có ý như vậy. Song dù có bao biện thế nào, thì nó cũng là chiêu trò của những người quá non bấy với nghệ thuật, quá sốt ruột để gây sự chú ý, tạo sự quan tâm của người hâm mộ. Và qua đó, nó thể hiện “tầng” văn hóa mỏng của những người sáng tác và biểu diễn những ca khúc đó.

2. Thực ra, khi dư luận quan tâm thì không phải những người trong giới nhà nghề họ thờ ơ. Nhiều nhạc sĩ cũng đã thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình. Có lẽ người đầu tiên không ngại va chạm là nhạc sĩ trẻ Nguyễn Văn Chung- tác giả của nhiều bản hit đình đám như: Cào cào lá tre, Mùa đông không lạnh, Đêm trăng tình yêu…

Trên trang cá nhân của mình, nhạc sĩ sinh năm 1983 này viết: “Tôi đánh giá rất thấp những người đã mang trên vai tấm áo “nghệ sĩ” mà cứ muốn thể hiện cái ngông, cái thô, cái tục trong những tác phẩm của mình. Là nghệ sĩ đúng nghĩa, nên định hướng khán giả chứ đừng nên hùa theo khán giả, vì nói thẳng, đại đa phần khán giả trẻ dân trí còn thấp”.

Phân tích kỹ hơn, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung bày tỏ: “Tôi là người theo chủ nghĩa duy mỹ trong nghệ thuật. Đối với tôi một bài hát là phải đẹp từ giai điệu, đẹp đến ca từ, đến nội dung ý nghĩa, đến cả cái tên, đó mới là sự hoàn mỹ. Và người sáng tác là người điêu khắc nên cái đẹp đó, trách nhiệm của người sáng tác là miêu tả cái đẹp, tôn vinh cái đẹp, gìn giữ cái đẹp. Để làm gì? Để hướng tâm hồn của chính mình và của mọi người đến với những điều tích cực trong cuộc sống! Từ cảm xúc đẹp sẽ dẫn đến suy nghĩ đẹp, rồi dẫn đến hành vi đẹp và lối sống đẹp. Đó là tôn chỉ rõ ràng của tôi khi sáng tác, khi làm nghề!”.

Còn trả lời trên một tờ báo, nhạc sĩ Lê Minh Sơn thẳng thắn: Ở Việt Nam cái này không thể gọi là chơi chữ được. Bởi chơi được chữ phải là người có văn hóa. Họ phải có nền tảng văn hóa tốt. Còn việc đặt tên bài hát rồi viết những ca từ ngông cuồng, thiếu thẩm mỹ thì thật khó hiểu. Đó chỉ gọi là nói lóng của những người thích nói bậy mà không được nói bậy hẳn ra nên nói lóng, nói ngược lại. Tôi không ủng hộ việc làm này vì nó thể hiện sự trơ trẽn.

Nhạc sĩ Giáng Sol cho rằng, việc đặt tên bài hát kiểu đó là một cách cố tình gây sốc nhằm hút sự chú ý của người nghe nhạc và sự chú ý của truyền thông. Rõ ràng, ở đây, những người sáng tác trẻ biết sẽ tạo nên sự hiểu lầm nào đó cho người nghe nhưng vẫn cố tình đặt như vậy. Tôi cảm thấy rất ngạc nhiên khi nhiều bạn trẻ cứ tung ra những bài hát kiểu như “Nắng cực”, “Như cái lò”, “Như lời đồn”...

Trong khi đó, nhạc sĩ Phú Quang cũng bày tỏ quan điểm cá nhân: Bản thân tôi khi nghe những cái tên bài hát như thế đã thấy rất khó chịu. Cảm thấy nó cứ vớ vẩn, phản cảm kiểu gì ấy. Bài hát gì mà “Xếp hình”, “Thu dẩm”, “Như lời đồn”… vừa vô nghĩa, vừa dễ dẫn người ta đến những suy nghĩ bậy bạ. Bài hát như thế mà đến với khán giả trẻ thì cũng sẽ làm tư duy nghệ thuật trở nên có vấn đề thêm chứ không thể phát triển được. Tôi nghĩ trình độ có hạn mới sáng tác kiểu đó.

3. Dù gì đi nữa, mỗi sáng tác đều ít nhiều phơi bày vốn sống, vốn văn hóa của người viết. Đúng như nhạc sĩ Lê Minh Sơn nói, người cầm bút, người sáng tác và người thể hiện trước khi làm điều gì đó nghĩ tới hậu quả của con cái mình mai sau. Tiền bạc đánh mất đi còn làm ra được nhưng chính những người cầm bút viết ra những bài hát hay chính người thể hiện mà bị lên án đấy là sự đau xót cho chính con cháu các bạn ấy được hưởng. Tôi nói từ “được hưởng” bởi chúng ta gieo gì sẽ hưởng vậy. Bây giờ mạng internet phát triển sẽ lưu lại tất cả nên làm gì cũng phải nhìn trước ngó sau.

Bức xúc trước một số bài hát gây phản cảm ngay từ cái tiêu đề, nhạc sĩ Dương Cầm, nhà sản xuất âm nhạc từng giành 2 giải thưởng Cống hiến cho hạng mục Nhạc sĩ của năm và Nhà sản xuất của năm đã thẳng thắn bày tỏ: “Nếu tôi có quyền tôi sẽ cấm ca khúc “Như lời đồn”. Đặt tiêu đề là “Như lời đồn”, tất cả chúng ta đều hiểu là có ngụ ý như thế nào, rõ ràng nó không đẹp. Đây cũng không phải là lần đầu tiên của Khắc Hưng. Tôi không bao giờ đồng tình với kiểu đặt tên kích động như vậy. Nó làm mất đi sự đẹp đẽ, trong sáng của âm nhạc. Cũng nên nhớ một điều không phải tất cả khán giả đều ủng hộ, yêu thích bài hát đó. Số đông nghe ca khúc như vậy, đôi khi chỉ là cộng đồng mạng. Người trí thức, có ăn có học, nghiêm túc trong đời sống họ sẽ có lựa chọn âm nhạc khác”.

Đồng quan điểm, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung kiến nghị: “Đã đến lúc Cục Nghệ thuật biểu diễn có những biện pháp cứng rắn hơn về việc phổ biến, phát hành những loại nhạc rác như thế. Người nghệ sĩ hoàn toàn có thể bày tỏ cái tôi, cái bất mãn với cuộc sống thông qua những tác phẩm của mình nhưng phải có văn hóa (sạch sẽ), có trí tuệ (khéo léo) và có nghệ thuật (tinh tế). Cái đó là sự khác nhau giữa nghệ sĩ và trẻ trâu muốn làm nghệ sĩ”.

* Cần chung tay quét “rác”

Trước nhiều ý kiến bày bỏ về thứ “rác văn hóa” mới xuất hiện, ông Nguyễn Quang Vinh- quyền Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VHTTDL) thừa nhận: Khi nghe qua những cái tên: “Như lời đồn”, “Như cái lò”, “Xếp hình”, “Thu dẩm”, “Nắng cực”… tôi cũng không chấp nhận được. Tuy nhiên, chuyện đặt tên bài hát theo kiểu gây sốc, phản cảm mới chỉ xảy ra trên phạm vi mạng internet. Vì nếu xảy ra dưới dạng phát hành băng đĩa thì Cục Nghệ thuật biểu diễn chúng tôi đã “tuýt còi” rồi chứ không để chuyện đó xảy ra tràn lan được”.

“Thực tế, Cục Nghệ thuật biểu diễn trong quyền hạn của mình chỉ được cấp phép ca khúc khi được đề xuất, cấp phép chương trình biểu diễn, album hoặc ca khúc nhưng các MV được tự do đăng tải trên mạng xã hội lại không do Cục kiểm soát. Cơ quan quản lý cũng có sự phân cấp rõ ràng và được pháp luật quy định và lĩnh vực vi phạm thuộc phạm vi cấp phép của Cục, Cục sẽ xử lý. Tuy nhiên, không phải vì thế mà các thể loại âm nhạc này muốn tung hoành thế nào cũng được”- ông Vinh nhấn mạnh.

Để ngăn chặn kịp thời vấn nạn đặt tên bài hát thiếu thẩm mỹ, gây sốc, phản cảm, theo ông Vinh, cần phải có sự chung tay vào cuộc của nhiều cơ quan quản lý. Hiện Cục Nghệ thuật biểu diễn đang bổ sung, hoàn thiện một số điều trong Nghị định về việc quản lý nghệ thuật biểu diễn. Khi Nghị định này được thông qua, các cơ quan quản lý cấp sở, phòng sẽ có tiêu chí rõ ràng để dễ xử lý hơn.

Cũng theo ông Vinh, trước khi cơ quan quản lý đưa ra các giải pháp cụ thể và các chế tài xử lý thì cư dân mạng cũng nên tạo cho mình thói quen nghe nhạc văn minh, có chọn lọc và không nên chạy theo trào lưu.

H.Lương (ghi)

Hà Linh

Tìm kiếm:✨

  • Nhạc sĩ, Nguyễn Văn Chung, Ca khúc, Sáng tác, Bài hát, Như lời đồn, Âm nhạc, Của mình, Nắng Cực, Bảo Anh, Đặt tên, Phản cảm, Lê Minh Sơn, SẼ CÓ, Giả Bình, Việt nam, Cục nghệ thuật biểu diễn, Tuýt còi, Internet, Bộ văn hóa thể thao và du lịch, Online, Mày tao, Nói bậy, Người cầm bút, Lối đá, Bóng bổng

Không có nhận xét nào